Upotreba vještačke inteligencije (AI) u vojnim operacijama protiv Irana označava početak nove faze ratovanja, gdje odluke o napadima mogu biti izvedene brže nego što ljudi mogu reagovati. Prema izvještajima, američka vojska koristila je model AI kompanije Anthropic nazvan “Claude” kako bi ubrzala identifikaciju i gađanje meta, proces poznat kao “skraćivanje lanca ubijanja”.
U prvih 12 sati talasa udara, SAD i Izrael izveli su skoro 900 napada na iranske ciljeve, pri čemu je među stradalima bio i iranski vrhovni vođa, ajatolah Ali Hamnei. Akademici upozoravaju da AI omogućava “kompresiju odlučivanja”, gdje vojni i pravni stručnjaci samo formalno potvrđuju automatizovane planove napada, dok se analiza i predlozi vrše mašinski.
Sistemi poput Palantira koriste algoritme za procjenu potencijalnih meta, izbor oružja i pravnu osnovu za napad. Stručnjaci navode da AI omogućava istovremeno izvođenje višestrukih udara, kombinujući brzinu i obim, što je u historijskim sukobima trajalo danima ili sedmicama.
Eksperti poput Dejvida Leslija i Prerane Džoši ističu da AI povećava produktivnost i efikasnost, ali i udaljava ljude od posljedica njihovih odluka, što stvara “kognitivno rasterećenje”. Napad na školu u južnom Iranu, u kojem je poginulo 165 osoba, uključujući djecu, dodatno je pokazao rizike od gubitka ljudske kontrole nad ovim sistemima.
Iran navodno koristi AI u navođenju raketa, ali zbog sankcija njegov sistem zaostaje u odnosu na supersile poput SAD-a i Kine. Iako je Anthropic uklonjen iz potpunog vojno-autonomnog korišćenja u SAD-u, AI modeli ostaju aktivni u okviru postojećih sistema dok se postepeno povlače, dok su OpenAI i druge kompanije potpisale sporazume s Pentagonom.
Upotreba AI u vojnim operacijama širi se i u logistici, obuci i donošenju odluka, a stručnjaci upozoravaju da ova tehnologija transformiše način ratovanja i može značajno smanjiti ljudski nadzor nad smrtonosnim akcijama.
Izvor: cetinjskilist.com
