Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić najavljuje širenje izvora snabdijevanja energentima kroz mehanizme EU, dok ruski Gazprom ostaje ključni partner u prelaznom periodu.
Srbija se u 2026. godini nalazi na strateškoj prekretnici kada je u pitanju energetska bezbjednost, balansirajući između dugogodišnje zavisnosti od ruskih energenata i jasnih zahtjeva koje nameće Brisel. S tim u vezi, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić je u svom najnovijem obraćanju istakao da država aktivno radi na diversifikaciji izvora. Međutim, napomenuo je da ruski gas i dalje ostaje ključni faktor stabilnosti domaćeg tržišta u prelaznom periodu. Vučić je naglasio da, uprkos evropskom putu, Srbija mora osigurati energetsku sigurnost za svoje građane i privredu.
Planovi za diversifikaciju i uloga EU
Naime, iako Srbija trenutno nabavlja više od 80% svojih zaliha gasa od Rusije, planovi za budućnost predviđaju korjenite promjene. U skladu sa tim, ključni stub nove strategije je mehanizam zajedničke nabavke Evropske unije, kroz koji Srbija planira da obezbijedi oko 500 miliona kubnih metara gasa godišnje. Prema tome, cilj je da se kroz saradnju sa evropskim partnerima namiri bar petina ukupnih potreba zemlje, čime se direktno smanjuje potpuna oslonjenost na samo jedan izvor snabdijevanja.
Osim toga, intenzivno se radi na infrastrukturnim projektima koji će suštinski promijeniti energetsku mapu Balkana. Tako, gasovod ka Bugarskoj već omogućava dopremanje gasa iz Azerbejdžana, dok će gradnja strateškog interkonektora ka Sjevernoj Makedoniji, koja bi trebalo da počne ove godine, omogućiti pristup terminalima za tečni prirodni gas u Grčkoj, čime se otvaraju vrata ka globalnom tržištu energenata. Gradnja gasovoda prema Rumuniji planirano je da bude okončana 2027. godine.
Budućnost NIS-a i uticaj sankcija
Naposlijetku, jedna od najosjetljivijih tema u novim geopolitičkim okolnostima ostaje sudbina Naftne industrije Srbije (NIS). S obzirom na to da je većinski vlasnik kompanije Gazprom pod američkim sankcijama, sve su glasnije spekulacije o nužnoj promjeni vlasničke strukture. U tom kontekstu, kao najozbiljniji kandidat za kupovinu pominje se mađarski Mol. Ulazak mađarskog kapitala mogao bi dodatno stabilizovati položaj kompanije u okviru strogog evropskog regulatornog okvira i osigurati nesmetano snabdijevanje domaćeg tržišta.
Vučić je ponovio da su ekonomska stabilnost i rast životnog standarda, uz prosječnu platu koja je premašila 1.000 evra, direktno povezani sa energetskom stabilnošću koju država mora garantovati u decenijama koje dolaze.
