Deset godina nakon referenduma koji je doveo do Bregzita, raspoloženje građana Ujedinjenog Kraljevstva značajno se promijenilo. Najnovija istraživanja pokazuju da većina Britanaca danas podržava povratak zemlje u Evropsku uniju ili barem uspostavljanje mnogo bližih odnosa sa evropskim blokom.
Prema podacima istraživačkih agencija YouGov i Ipsos, između 55 i 58 odsto ispitanika izjavilo je da bi na novom referendumu glasalo za članstvo u Evropskoj uniji, dok bi protiv bilo između 34 i 37 odsto građana. Analitičari smatraju da je do promjene došlo zbog sve većeg razočaranja posljedicama Bregzita, ali i smjene generacija među biračima.
Dodatne spekulacije izazvale su izjave iz britanske vlade. Ministar za evropske odnose Hamiš Falkoner nije isključio mogućnost da se pitanje ponovnog pristupanja Evropskoj uniji nađe u budućem izbornom programu Laburističke partije.
Premijer Endi Bernam ranije je više puta govorio da podržava ideju povratka Britanije u EU, ali je nakon preuzimanja funkcije ublažio ton, ističući da ne želi da ponovo otvara duboke podjele koje je izazvao Bregzit.
Ipak, čak i ako bi politička odluka bila donesena, povratak u Evropsku uniju ne bi bio jednostavan.
Britanija bi morala da podnese potpuno novu kandidaturu i prođe isti pristupni proces kao i svaka druga država kandidat. To podrazumijeva pregovore o svim oblastima, usklađivanje zakonodavstva sa pravilima Evropske unije i dokazivanje da ispunjava političke, pravne i ekonomske kriterijume za članstvo.
Na kraju procesa, prijem bi morale jednoglasno da odobre svih 27 država članica EU, uz saglasnost Evropskog parlamenta, što znači da bi i samo jedna država mogla blokirati pristupanje.
Osim toga, London više ne bi mogao da računa na povlastice koje je imao prije Bregzita.
To znači da više ne bi postojao čuveni britanski rabat na uplate u budžet EU, niti bi Britanija automatski dobila izuzeće od budućeg uvođenja eura ili članstva u Šengenskom prostoru.
Kada je riječ o britanskoj funti, stručnjaci pojašnjavaju da bi nova članica formalno imala obavezu da jednog dana uvede euro. Međutim, iskustvo pojedinih država pokazuje da se taj proces može odlagati godinama, pa uvođenje zajedničke evropske valute ne bi uslijedilo odmah nakon eventualnog prijema.
Analitičari procjenjuju da bi cijeli proces trajao godinama, jer bi bilo potrebno završiti pristupne pregovore, uskladiti propise sa zakonodavstvom Evropske unije i obezbijediti saglasnost svih država članica.
Dan
