Crna Gora danas obilježava 13. jul – Dan državnosti, jedan od najznačajnijih datuma u svojoj istoriji, koji objedinjuje dva velika događaja. Na ovaj dan 1878. godine Crna Gora je na Berlinskom kongresu dobila međunarodno priznanje, dok je 13. jula 1941. godine počeo Trinaestojulski ustanak, jedan od prvih organizovanih antifašističkih otpora u tada okupiranoj Evropi.
Povodom praznika, širom zemlje organizuju se svečanosti, polažu vijenci i upućuju poruke kojima se ističu značaj slobode, državnosti i antifašističke tradicije. Ipak, više od vijeka nakon međunarodnog priznanja i 85 godina od ustanka, tumačenje istorijskog značaja 13. jula i dalje izaziva različita mišljenja u političkom i društvenom životu Crne Gore.
Predsjednik Skupštine Andrija Mandić poručio je da 13. jul simbolizuje narodno jedinstvo i borbu za slobodu, naglašavajući da su u ustanku 1941. godine učestvovali ljudi različitih uvjerenja okupljeni oko zajedničkog cilja – otpora fašizmu. Istakao je da današnja Crna Gora treba da njeguje mir, demokratiju i jedinstvo, uz poruku: “Antifašizam uvijek i svuda, totalitarizam nikada više.”
Predsjednik DPS-a Danijel Živković ocijenio je da je 13. jul simbol slobode, građanske hrabrosti i odbrane državnih interesa, upozoravajući na pokušaje relativizacije antifašističkog nasljeđa i istorijskog revizionizma.
Sličnu poruku uputio je i potpredsjednik Skupštine Nikola Camaj, koji je istakao da ovaj datum objedinjuje borbu za državnost i slobodu, naglašavajući da su u antifašističkom otporu učestvovali pripadnici svih naroda Crne Gore.
Potpredsjednik Bošnjačke stranke Jasmin Ćorović rekao je da 13. jul predstavlja simbol državnosti, slobodarske tradicije i zajedničke odgovornosti svih građana, ocijenivši da vrijednosti antifašizma, ravnopravnosti i međusobnog poštovanja ostaju temelj savremene evropske Crne Gore.
Politički analitičar Danilo Kalezić smatra da 13. jul 1878. i 13. jul 1941. predstavljaju ključne temelje savremene crnogorske državnosti, upozoravajući da su pokušaji istorijskog revizionizma usmjereni na umanjivanje značaja tih događaja.
Iako se stavovi razlikuju, sagovornici se slažu da Dan državnosti ostaje jedan od najvažnijih datuma u crnogorskoj istoriji. Pitanje njegovog značenja i danas je predmet društvenih i političkih rasprava, ali i podsjetnik na vrijednosti slobode, državnosti i antifašizma koje su obilježile razvoj zemlje.
RTCG
