Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik ponovo je uzdrmao domaću i regionalnu političku scenu najavom nezapamćenog pravnog koraka – pokretanjem spora protiv Evropske unije zbog navodnog kršenja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Lider vladajuće koalicije u Republici Srpskoj direktno optužuje Brisel da je pogazio sopstvene demokratske principe i vladavinu prava time što prećutno odobrava djelovanje Kristijana Šmita i finansijski podržava Kancelariju visokog predstavnika. U Dodikovim očima, podrška onome što on naziva “Šmitovom tiranijom” predstavlja grubo kršenje temeljnih odredbi pomenutog sporazuma, zbog čega smatra da je kucnuo čas za aktiviranje međunarodnih mehanizama spora protiv moćnog Brisela.
Međutim, dok ova najava zvuči bombastično u javnom prostoru i garantuje patriotske poene, zvanični pravni okvir sklopljen između Brisela i Balkana nudi potpuno drugačiju i za Banjaluku prilično surovu sliku. Iako se Dodik formalno poziva na mehanizme rješavanja sporova koji u teoriji predviđaju obraćanje zajedničkom Savjetu za stabilizaciju i pridruživanje ili međunarodnoj arbitraži, u praksi postoji nepremostiv zid. Republika Srpska, naime, u ovom kontekstu uopšte nije subjekt međunarodnog prava i ne posjeduje pravni legitimitet da samostalno tuži Evropsku uniju, s obzirom na to da je taj istorijski ugovor potpisan isključivo između države Bosne i Hercegovine i Brisela.
Da bi se ovakva tužba uopšte našla pred nekim međunarodnim stolom, zvaničnu odluku bi morale donijeti državne institucije u Sarajevu, i to potpunim konsenzusom u Predsjedništvu BiH i Savjetu ministara, što je u trenutnim političkim okolnostima apsolutno nezamisliv scenario. Pored toga, zapadna diplomatija posmatra podršku OHR-u i Savjetu za implementaciju mira kao stub odbrane Dejtonskog mirovnog sporazuma i ustavnog poretka, a ne kao tiraniju, što pravne argumente Banjaluke čini dodatno neodrživim. Svjestan ovih nepremostivih barijera, sam Dodik je ekspresno prebacio lopticu na teren čiste politike, poručivši da će, ukoliko političko Sarajevo blokira ovu inicijativu, direktno pitati srpski narod šta misli o daljem pristupanju Evropskoj uniji. Time je ova najava tužbe, umjesto stvarne pravne bitke, ogoljena kao još jedan vješt taktički manevar i oštra retorika usmjerena na testiranje strpljenja Brisela i redefinisanje evropskog puta Bosne i Hercegovine.
